Lucerna siewna
Lucerna siewna – Medicago sativa – jest wieloletnią rośliną należącą do rodziny motylkowatych – Fabaceae, uprawianą głównie jako roślina pastewna od czasów starożytności. Pochodzi z Kaukazu Tureckiego
1 Irańskiego, gdzie była nazywana alfalfa
- najlepsza pasza. W Europie jest znana od czasu wojen perskich około V wieku p.n.e. Obecnie jest najczęściej uprawianą rośliną pastewną na świecie.
System korzeniowy lucerny jest bardzo rozbudowany, sięga 5-8 metrów w głąb ziemi – dlatego jest odporna na suszę i zasobna w cenne biopierwiastki. Lucerna posiada zdolność wiązania azotu atmosferycznego, dzięki symbiozie z bakteriami w systemie korzeniowym – uwalniany azot wpływa pozytywnie na żyzność gleby, co ma istotne znaczenie dla środowiska naturalnego.
Lucerna należy do roślin, które produkują największą ilość białka – około 2000
- 3000 kg z hektara – 3 razy więcej niż soja,
2 razy więcej niż groch i aż 4 razy więcej niż zboża. Nie bez powodu nazywano we Francji lucernę „cudem z pól”.
Liście lucerny są źródłem wielu cennych składników odżywczych:
• białko i aminokwasy – szczególnie wysoka zawartość aminokwasów egzogennych, których organizm nie jest w stanie sam wytwarzać (około 50%) – lizyna, izoleucy-na, leucyna, metionina, cysteina, fenyloala-nina, tyrozyna, tryptofan, histydyna;
• minerały – wapń, fosfor, potas, sód, magnez, żelazo, cynk, mangan, miedź, kobalt, jod, selen;
NUTRITION & HEALTH
Lipiec 2011
• witaminy – karotenoidy głównie ^-karoten, witamina E, witamina K, kwas foliowy (witamina Bg), cholina (chlorowodorek choliny) oraz ksantofile – luteina, zeaksan-tyna, wiolaksantyna, neoksantyna;
• lipidy – w tym NNKT – niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe – kwas linoleno-wy i kwas linolowy oraz beta-sitosterol – może obniżać poziom cholesterolu we krwi poprzez redukcję jego wchłaniania w jelicie;
• chlorofile – zielony barwnik wchodzący w skład chloroplastów;
• błonnik – celuloza, hemiceluloza, lignina;
• fitoestrogeny – izoflawony: daidzeina, ge-nisteina, glicyteina oraz kumestrol – ilość podobna jak w produktach sojowych;
Wysoka zawartość białka i innych składników odżywczych zwraca uwagę na lucernę nie tylko jako znaną od wieków roślinę pastewną, ale również jako wartościowy dodatek do diety dla ludzi. Badania w tym zakresie od kilku lat prowadzi Zakład Bromatologii i Fizjologii Żywienia Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Liście lucerny można spożywać na surowo jako dodatek do sałatek, na ciepło jako jarzynkę lub w postaci ekstraktu z liści lucerny (EFL) – stwierdzono, że dawka 10 g dziennie uzupełnia dietę ludzi niedożywionych z niedoborami pokarmowymi w składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu – szczególnie znacząco wzrasta ilość wapnia, żelaza, karotenoidów i witaminy Ew dziennej racji pokarmowej.
Prozdrowotne działanie liści lucerny
wynika z zawartości wielu cennych substancji odżywczych i biologicznie aktywnych:
• odżywcze – szczególnie w anemii, krzywicy, osteoporozie, „kurzej ślepocie”;
• regenerujące – możliwy korzystny wpływ na błonę śluzową przewodu pokarmowego (nadżerki, owrzodzenia);
• przeciwzapalne;
• odkwaszające – zgaga, nadkwaśność;
• przeciwkrwotoczne – witamina K – nie stosować bez przerwy dłużej niż 2 – 3 miesiące, nie łączyć z antykoagulantami;
• regulacyjne – fitoestrogeny – okres meno-pauzy.